Skool Daze sluipt eindelijk naar de Commodore Plus/4

Skool Daze, een van de klassiekers waarin je de boel op school op stelten zet, duikt op een plek op waar veel retrofans het waarschijnlijk nooit hadden verwacht. De schoolkattenkwaadsimulator uit de jaren 80 draait nu op de Commodore Plus/4, dankzij het werk van Proky en Csabo.

Het gaat om een onofficiele conversie, gemaakt door fans en niet door de oorspronkelijke uitgever. Toch krijgen Plus/4-bezitters er iets mee waar ze tientallen jaren op hebben moeten wachten. De release heeft bovendien een paar eigen nieuwigheden.

Terug naar de klas

Voor wie het de eerste keer heeft gemist: Skool Daze begon op de ZX Spectrum. Het spel werd uitgegeven door Microsphere en kwam later ook naar de Commodore 64. Tegenwoordig wordt het vaak een pionier van de open-world-sandboxgames genoemd. Dat klinkt misschien als een grote uitspraak voor een spel dat zich op een school afspeelt, maar het klopt wel.

Je speelt Eric, een leerling die flink aan de verkeerde kant van de regels terecht is gekomen. Zijn rapport is een ramp, en hij heeft een plan om daar iets aan te doen. Hij wil de kluis in de lerarenkamer kraken en zijn cijfers aanpassen voordat iemand er iets van merkt.

De opzet is simpel, en juist dat maakt het aantrekkelijk. Eric heeft geen riem vol gadgets of een team specialisten. Hij heeft een katapult en zijn eigen verstand, en daar houdt het wel zo'n beetje op.

Een school die vanzelf draait

Wat Skool Daze bijzonder maakte, was het gevoel dat de school ook zonder jou gewoon doorging. De computer bestuurt elk personage in het gebouw, inclusief het schoolhoofd, de leraren en Erics klasgenoten. Zij volgen hun eigen dagritme, terwijl jij je plannetjes daar tussendoor probeert te smokkelen.

Het spel draait dus niet alleen om van punt A naar punt B rennen. Je moet nog steeds naar de les. Je moet uit de buurt blijven van leraren die al helemaal klaar met je zijn. En als het moment daar is, kun je in de klas wat herrie schoppen.

Timing is daarbij heel belangrijk. Elke misser kan Eric extra strafregels opleveren, en als die zich opstapelen voordat de kraak is gelukt, valt het plan in duigen. Daar zit een lekkere spanning in. Je balanceert tussen de rol van modelleerling, in elk geval aan de buitenkant, en de drang om zoveel mogelijk chaos te veroorzaken.

Talloze moderne sandboxgames beloven een levende wereld. Skool Daze bood in de jaren 80 al een kleinere, rommeligere versie van dat idee, in een enkel schoolgebouw.

Wat is er nieuw op de Plus/4

Proky en Csabo namen geen genoegen met een simpele kopie. Volgens de aankondiging heeft deze Plus/4-versie volledig opgefriste graphics. Ook de muziek is bijgewerkt, en daarbovenop komen levendige nieuwe geluidseffecten.

Het doel is, zo wordt het omschreven, om het spel bij de tijd te brengen zonder de charme weg te poetsen waardoor mensen het zich in de eerste plaats herinneren. Dat is bij elke remake van een geliefde klassieker een lastige balans. Verander je te veel, dan mopperen de fans van het eerste uur. Verander je te weinig, dan is er geen echte reden voor de update.

Alleen al op basis van de beschrijving lijkt deze versie meer in te zetten op afwerking dan op een complete herziening. De kern blijft hetzelfde: Eric, de katapult, de kluis in de lerarenkamer en een school vol volwassenen die hem maar wat graag op heterdaad betrappen.

We hebben het zelf nog niet gespeeld, dus we kunnen niet zeggen hoe de nieuwe beelden en het nieuwe geluid in de praktijk aanvoelen. Maar op papier lijkt het eerder een liefdevol eerbetoon dan een snelle poging om geld te verdienen.

Drukke tijden voor 8-bitconversies

Skool Daze verschijnt in een periode waarin klassieke games aan de lopende band een nieuw thuis vinden op oude hardware. Onlangs zagen we nog Bubble Ghost naar de Amstrad CPC zweven, en ook HAL's oude MSX-flipperspel Rollerball vond zijn weg naar de CPC.

Het patroon is makkelijk te zien. Fans nemen games die bepaalde machines hebben overgeslagen en vullen die gaten zelf op. Skool Daze op de Plus/4 is weer een stukje van die puzzel.

Onze kijk

Voor rustige retrospelers is dit een fijne kleine verrassing. Skool Daze is een spel dat je kunt oppakken zonder lange tutorial. De humor is makkelijk te snappen, en het doel past in een enkele zin. Een slecht rapport oppoetsen is ongeveer zo herkenbaar als het maar kan.

Deze release laat ook zien dat de Plus/4-scene nog levendig genoeg is om ambitieuze projecten aan te trekken. Voor conversies als deze heb je kennis nodig van zowel het originele spel als de doelhardware. Dat Proky en Csabo verder gingen en ook de graphics, muziek en geluiden opfristen, wijst op echte liefde voor het bronmateriaal.

Het past bovendien in de bredere trend die we hier steeds weer behandelen. Fanontwikkelaars werken zich gestaag door het 8-bittijdperk heen en brengen bekende games naar platforms die ze destijds misliepen. Sommige van die projecten blijven trouw aan het origineel, andere voegen moderne accenten toe. Deze lijkt ergens daartussenin te zitten.

Wat we nu graag willen zien, is hoe Plus/4-bezitters reageren. Het is de moeite waard om in de gaten te houden of deze conversie aanzet tot meer fanports naar de machine, en of andere titels uit het Skool Daze-tijdperk dezelfde behandeling krijgen. Als dat gebeurt, bouwt de Plus/4 misschien langzaam een bibliotheek op die hij eigenlijk altijd al had moeten hebben.