THE 800XL: Atari's 8-bitcomputer terug op ware grootte
Retro Games Ltd slaat de handen ineen met Atari om een van de belangrijkste thuiscomputers uit de jaren tachtig terug te brengen. THE 800XL is een hardwarematige namaak op ware grootte van Atari's iconische 8-bitmachine, en hij is nu al te pre-orderen.
Geen verkleinde gimmick dus. Dit is een replica op echte grootte, met een toetsenbord dat werkt en een cartridgesleuf die het echt doet. Voor iedereen die vroeger zo'n ding op het bureau had staan, raakt dat alleen al een gevoelige snaar.
Een machine met geschiedenis
De originele 800XL was meer dan een spelletjesbak. Het was de computer waarmee miljoenen huishoudens voor het eerst kennismaakten met videogames, programmeren en creatief coderen. Retro Games Ltd speelt nadrukkelijk in op die erfenis en presenteert de nieuwe hardware als eerbetoon aan die baanbrekende rol.
Het doel is om het gevoel van het klassieke apparaat terug te halen en tegelijk wat scherpe randjes weg te schuren. Historische nauwkeurigheid gaat hand in hand met modern gemak. In de praktijk betekent dat: het uiterlijk en de bediening blijven trouw aan het origineel, maar het beeld gaat nu via HDMI. Een computer uit de jaren tachtig op een moderne tv aansluiten zonder een berg verloopstukjes? Daar zeg ik geen nee tegen.
THE 800XL verschijnt op 23 april 2027. Pre-orders zijn nu geopend voor £199,99 in het Verenigd Koninkrijk en €219,99 in Europa.
Wat zit er in de doos
Dit zijn de belangrijkste features die tot nu toe zijn aangekondigd:
- Een mechanisch toetsenbord op ware grootte
- Een werkende cartridgesleuf
- THECXSTICK meegeleverd in de doos
- Een Classic Mode
- Ondersteuning voor USB-sticks
- HDMI-beelduitgang
- 25 vooraf geïnstalleerde klassieke games
Het mechanische toetsenbord springt er voor mij uit. Veel retrohardware ziet er goed uit, maar voelt hol aan zodra je vingers de toetsen raken. Een computer die bekendstond als opstapje naar programmeren heeft echt een toetsenbord nodig waar je op kunt typen, en het klinkt alsof Retro Games Ltd dat met me eens is.
Ondersteuning voor USB-sticks is ook een welkome toevoeging. Samen met de cartridgesleuf doet dat vermoeden dat de machine niet alleen bedoeld is om op een plank de ingebouwde bibliotheek af te draaien.
De ingebouwde bibliotheek
De 25 meegeleverde games vormen een behoorlijk gevarieerd aanbod. Atari's arcadezwaargewichten zijn goed vertegenwoordigd met Asteroids, BattleZone, Centipede, Millipede, Missile Command en Crystal Castles. Ook Star Raiders II zit erbij, net als Berzerk en Boulder Dash.
Ben je fan van Centipede, dan heeft die klassieker vol insectengeknal een druk jaar - er is namelijk ook een door fans gemaakte Amiga-port van Centipede die momenteel in bèta is.
Naast de arcadetitels duikt de selectie in favorieten uit het computertijdperk. M.U.L.E. en The Seven Cities of Gold zitten er allebei in, net als Miner 2049er. Daarna volgt een reeks titels die voor sommige spelers veel betekenen en voor anderen helemaal niets: Airball, Basketball, Bristles, Capture the Flag, Elektraglide, Encounter, Flip and Flop, Henry's House, Hover Bovver, Lee, O'Riley's Mine, Wavy Navy en Yoomp!.
Het is een leuke mix van voor de hand liggende en wat obscuurdere titels. Niemand gaat dit kopen puur voor Henry's House, maar dat het naast Missile Command staat, hoort bij de charme.
Oude fans en nieuwe gezichten
Retro Games Ltd mikt op twee groepen tegelijk. Veteranen krijgen de kans om software te herbeleven waar ze als kind dol op waren. Nieuwkomers krijgen juist een eerste kijkje in Atari's computergeschiedenis, waarbij de machine wordt neergezet als instapmodel voor een nieuwe generatie digitale makers.
Dat tweede verhaal is het interessantste. Of jongere spelers echt met het programmeergedeelte aan de slag gaan, valt nog te bezien, maar de hardware lijkt in elk geval gebouwd om dat mogelijk te maken.
Onze mening
THE 800XL past mooi in een trend die we op deze blog steeds weer zien: oude hardware die weigert met pensioen te gaan. Het meeste retronieuws bij ons draait om software, zoals nieuwe games en ports die verschijnen op machines van tientallen jaren oud. Ook Atari's andere computerlijn ligt de laatste tijd niet stil, met Flashback dat naar de Atari ST komt. Een replica op ware grootte is echter een ander verhaal. Die verlaagt de drempel voor mensen die de echte ervaring willen zonder originele hardware op te sporen en te repareren.
De prijs plaatst hem in een segment dat doet vermoeden dat dit gericht is op liefhebbers en niet op impulskopers. Het mechanische toetsenbord en de werkende cartridgesleuf lijken een deel van die kosten te rechtvaardigen, want dat zijn precies de onderdelen die een functionerende computer onderscheiden van een vitrinestuk.
De grotere vraag is wat er na de lancering gebeurt. De homebrewscene voor 8-bitmachines is erg actief, met ontwikkelaars die nog altijd ambitieuze projecten voor oude computers maken. Het is de moeite waard om te kijken of de cartridgesleuf en USB-ondersteuning THE 800XL tot een logisch thuis maken voor nieuwe Atari 8-bitreleases, of dat de meeste eigenaren het bij de 25 ingebouwde games houden.
Het is nog lang wachten tot april 2027. We houden verdere details in de gaten zodra ze binnenkomen, vooral hoe Classic Mode werkt en hoe open de machine staat voor software buiten de meegeleverde bibliotheek.